W dniach 3-4 grudnia 2022 roku w Warszawie odbył się XX Walny Zjazd Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego. Organizacja, w której strukturach działa 290 oddziałów terenowych, skupiających ponad 53 tysięce osób chcących uczestniczyć w tworzeniu życia turystyczno-krajoznawczego, coby o niej nie mówić, jest wiodącą jeśli chodzi o tego rodzaju działalność w naszym kraju. Podejmowane przez Towarzystwo działania wpisują się również w działania podobnych towarzystw działających w Europie. W minionej kadencji obejmującej lata 2017-2021 PTTK była członkiem wielu organizacji międzynarodowych współpracując także z Klubem Czeskich Turystów, Klubem Słowackich Turystów, Węgierskim Stowarzyszeniem Turystów czy Austriackim Związkiem Alpinizmu.

Foto: Krzysztof Tęcza

PTTK jest organizacją skupiającą w swoich szeregach ludzi, którzy starają się organizować różnego rodzaju imprezy czy wycieczki podczas których pokazują zachowane zabytki czy uczulają uczestników na piękno krajobrazu a także zachęcają do aktywnego wypoczynku na świeżym powietrzu. Trzeba tutaj podkreślić dwie sprawy. Pierwsza to, że organizowane wycieczki promują aktywny wypoczynek w gronie rodziny, druga to różnorodność podejmowanych działań. Praktycznie organizowane są imprezy z wszystkich rodzajów aktywności turystycznej. Bardzo ważnym jest także fakt, że kadra programowa Towarzystwa działająca społecznie posiada stosowne uprawnienia do prowadzenia tego typu turystyki. Przekłada się to nie tylko na fachowość i rzetelność takich spotkań ale daje pewność bezpieczeństwa ich uczestników. Należy tutaj dodać, że PTTK ściśle współpracuje z organizacjami niosącymi pomoc turystom, w tym z Górskim Ochotniczym Pogotowiem Ratunkowym, którego korzenie wywodzą się właśnie z PTTK.

Potencjał Towarzystwa to obecnie kadra programowa posiadająca ponad 23 tysiące różnego rodzaju uprawnień. Są to przewodnicy, przodownicy, instruktorzy, organizatorzy turystyki, piloci wycieczek, znakarze szlaków.

PTTK to licząca się na rynku turystycznym firma posiadająca 160 obiektów turystyczno-hotelarskich, w których skład wchodzą schroniska turystyczne, hotele, domy wycieczkowe, campingi, domy turysty, stanice wodne itp. W ostatniej kadencji wiele z nich zostało gruntownie zmodernizowanych i dostosowanych do aktualnych wymogów stawianych tego typu obiektom. Do zarządzania majątkiem powołano spółki. Na terenie Sudetów działa Spółka Sudeckie Hotele i Schroniska, która zarządza 18 nieruchomościami. Dzięki podejmowanym przez jej zarząd działaniom w ostatniej kadencji adoptowano pomieszczenia przyziemia na kotłownię w schronisku na Śnieżniku, zmodernizowano ujęcie wody w schronisku Szwajcarka, przeprowadzono termomodernizację schroniska Pod Muflonem w Dusznikach Zdroju, wykonano remont oczyszczalni ścieków w schronisku na Hali Szrenickiej, zmodernizowano sieć wodociągową i przebudowano ujęcie wody w schronisku Pod Łabskim Szczytem, zmodernizowano ujęcie wody w schronisku Jagodna, zmodernizowano przewody kominowe w schronisku Odrodzenie. Ogólnie w minionej kadencji na prace inwestycyjno-remontowe przeprowadzone na majątku Towarzystwa wydano ponad 28 mln złotych.

Foto: Krzysztof Tęcza

PTTK to także komisje programowe realizujące poszczególne zadania. Są to m. in.: komisja turystyki górskiej, pieszej, kolarskiej, motorowej, krajoznawcza, ochrony przyrody, kajakowa, żeglarska, konna. Dzięki ich działalności co roku odbywa się wiele centralnych imprez cieszących się dużym powodzeniem. Niektóre z nich odbywają się od ponad 50 lat. W roku obecnym na terenie Ziemi Jeleniogórskiej odbył się 50. Centralny Zlot Krajoznawców CZAK. Była to okazja do spotkania uznanych działaczy z przedstawicielami władz i samorządów, co przyczyniło się do zacieśnienia współpracy w organizacji imprez turystycznych w naszym regionie. W uznaniu zasług jakie wnosi działalność Towarzystwa w życie mieszkańców władze Miasta i Gminy Wleń podjęły uchwałę nadającą jednej z arterii miasta nazwę Aleja 70-lecia PTTK.

PTTK posiada także wyspecjalizowane ośrodki turystyczne takie jak Centralny Ośrodek Turystyki Górskiej w Krakowie, Centrum Fotografii Krajoznawczej w Łodzi, Centrum Turystyki Wodnej i Ogólnopolskie Centrum Szkolenia Podwodnego w Warszawie. W Towarzystwie działa Centralna Biblioteka im. K. Kulwiecia. Wspierają ją zbiory zgromadzone w 26 Regionalnych Pracowniach Krajoznawczych. Na terenie Dolnego Śląska w minionej kadencji działały RPK w: Legnicy, Wałbrzychu, Wrocławiu, Bukowcu-Jeleniej Górze.

Najważniejszą na dzień dzisiejszy dla Towarzystwa ale także dla turystów jest sprawa znakowania szlaków turystycznych. PTTK wypracowało zarówno swój styl znakowania rożnego rodzaju szlaków, jak i organizuje liczne szkolenia dla znakarzy, dzięki czemu ma sporą grupę znakarzy posiadających stosowne uprawnienia. Co za tym idzie szlaki konserwowane przez PTTK są postrzegane przez turystów jako te najlepiej utrzymane, najczytelniejsze i często są one stawiane jako szlaki wzorcowe. Ponieważ w ostatnim czasie pojawia się wciąż dużo nowych szlaków wytyczanych okazjonalnie, później nie konserwowanych, pilnym staje się konieczność prawnego zabezpieczenia, wytyczania i utrzymywania szlaków tak by wędrujący nim turysta miał poczucie bezpieczeństwa.

Dlatego dobrze się stało, że podczas Zjazdu podpisano List intencyjny pomiędzy Ministerstwem Sportu i Turystyki a PTTK, w którym określono zasady współpracy w latach następnych, ale w którym ujęto także sprawy związane ze szlakami turystycznymi.

Na naszym terenie szlakami turystycznymi opiekuje się Oddział PTTK „Sudety Zachodnie” i trzeba przyznać, że należą one do jednych z najlepiej utrzymanych w kraju. Oczywiście stan oznakowania zależy przede wszystkim od posiadanych środków i tu jest właśnie rola rządu by te środki zabezpieczyć.

Podczas Zjazdu wybrano nowe składy Zarządu Głównego PTTK, Głównego Sądu Koleżeńskiego oraz Głównej Komisji Rewizyjnej. Prezesem ZG Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego został Jerzy Kapłon. W skład Zarządu jako wiceprezes został powołany przedstawiciel Dolnego Śląska Waldemar Osypiuk z Wrocławia, a członkiem Zarządu został Jacek Potocki z Jeleniej Góry.

Oddział PTTK „Sudety Zachodnie” w Jeleniej Górze znajdujący się na 14 miejscu w kraju, jeśli chodzi o liczebność członków, a będący największym oddziałem na Dolnym Śląsku, był reprezentowany na Zjeździe przez trzech delegatów. Byli nimi: Jacek Potocki, Andrzej Mateusiak i Krzysztof Tęcza.

Zjazd PTTK to nie tylko sprawozdania ustępujących władz i wybór nowych. To także czas na wyróżnienia i podziękowania za społeczną pracę członków kadry programowej. Tym razem w Warszawie 37 działaczom, których kilkudziesięcioletnia praca na rzecz rozwoju turystyki i krajoznawstwa przyniosła największe wyniki, była najbardziej dostrzegana, i to nie tylko w regionie ale przede wszystkim na szczeblu centralnym, działaczom którzy wbrew przeciwnościom losu trwają w swojej pracy, przyznano najwyższe wyróżnienie jakie może nadać Towarzystwo. Jest nim godność Członka Honorowego Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego. Z terenu Dolnego Śląska godność Członka Honorowego PTTK otrzymali Marek Krzan z Oddziału PTTK w Kłodzku oraz Krzysztof Tęcza z Oddziału PTTK „Sudety Zachodnie” w Jeleniej Górze. Dodatkowo Krzysztof Tęcza otrzymał przyznaną przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego odznakę honorową „Zasłużony dla Kultury Polskiej”.

Warto wiedzieć, że w Oddziale PTTK „Sudety Zachodnie” w Jeleniej Górze mamy jeszcze jednego działacza wyróżnionego godnością Członka Honorowego PTTK. Jest nim Zdzisław Gasz z Piechowic. W przeszłości takim wyróżnieniem byli uhonorowani Teofil Ligenza vel Ozimek oraz Mieczysław Holtz. Obaj działacze wpisali się na stałe w historię działań turystycznych na naszej ziemi. Pierwszy jest twórcą prowadzonego do dnia dzisiejszego Rajdu na Raty, drugi zapraszał turystów na prowadzone przez niego wycieczki w cyklu „W niedzielę nie ma nas w domu”.

Krzysztof Tęcza