Ukazał się drukiem numer 4/2025 czasopisma „Karkonosze”. Poniżej zamieszczamy spis treści tego wydania. Zachęcamy do lektury.

Od Wydawcy  1
Od Redaktora  1

TEMAT GŁÓWNY: PO 80 LATACH W SUDETACH ZACHODNICH
O ochronie przyrody w Sudetach Zachodnich / Andrzej Raj  3
O ochronie dziedzictwa kulturowego / Wojciech Kapałczyński  7
Przemiany sieci osadniczej / Janusz Korzeń  11
Zniszczenie i odbudowa starych miast w Jeleniej Górze i Lwówku Śląskim / Karolina Rybicka  14
O powojennej turystyce w Karkonoszach / Jacek Potocki  17

ROZMOWA REDAKCYJNA
Z ekologicznej perspektywy o rozwoju Kotliny Jeleniogórskiej – rozmowa z Grażyną i Tadeuszem Borysami, profesorami
Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu – filii w Jeleniej Górze i Uniwersytetu Zielonogórskiego / Janusz Korzeń  21

KOLEKCJA KARKONOSKA – Ilmenit / Stanisław Madej, ZIELNIK KARKONOSKI – Bartsja alpejska / Patrycja Rachwalska, KARKONOSKI ZWIERZYNIEC – Włochatka / Grzegorz Hajnowski  23
Widok na Przełęcz Karkonoską  24-25
POSTACIE – Regina Włodarczyk-Puchała / Justyna Wierzchucka-Sajór, ZDARZENIA NIEZWYKŁE – Konferencje Górskie nt.
turystyki dostępnej / Janusz Turakiewicz, MIEJSCA NIEZWYKŁE – Brzozowa altanka / Barbara Wieniawska-Raj  26

DOBRO WSPÓLNE – PRZYRODA, DZIEDZICTWO, ZABYTKI, HISTORIA
XXXVIII Wędrówka po czeskich Karkonoszach. Historia obelisku Hančy i Vrbaty / Barbara Wieniawska-Raj  27
XIX Wędrówka po czeskim Podgórzu Karkonoskim. Jilemnice / Piotr Migoń  28
Weekend bez Śnieżki (21). W Zachełmiu i w Piechowicach / Marta Mejer  29
HISTORIA
Fabryka papieru w Jeleniej Górze / Ivo Łaborewicz  30
Karkonosze w literaturze, literaci w Karkonoszach (3). O pisarzach, którzy w Karkonoszach tylko bywali / Ewa Kiraga-Wójcik  32
Muzyka w dawnej Jeleniej Górze / Paweł Bień  34
ZE ZBIORÓW
Karkonosze w filatelistyce (29) / Agnieszka Turakiewicz, Janusz Turakiewicz  36
FORUM
Archeologia i archeolodzy w Kotlinie Jeleniogórskiej, Karkonoszach i Górach Izerskich / Stanisław Firszt  38
80-lecie jeleniogórskiego harcerstwa / Andrzej Gawłowski, Janusz Turakiewicz  41
INFORMACJE KARKONOSKIE
Informacje KPN, KRNAP, z regionu  44
Nowości w AD REM  45
Pioruny w Karkonoszach / Marian Sajnog  46
OPINIE
Pompa tlenu i kapitału / Krzysztof Szwałek  47
Zestawienie autorów rocznika 2025 / red.  48
Karkonosze od kuchni. Dziwne upodobania kulinarne / Piotr Gryszel III str. okładki

Autorzy zdjęć na okładkach: I str. / Schronisko Odrodzenie i Mały Szyszak / Halina Dubis Dąbrowska, II str. / Plac Piastowski – 1952 r., Teatr im. C. K. Norwida – 1961 r., Zdrojowy Teatr Animacji im. Bogdana Nauki – 1966 r., Ulica 1 Maja – lata 60. XX w., Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego – 1978 r., Ratusz Miejski – lata 60. XX w. / https://polska-org.pl, IV str. /Świerk na szczycie Czoło, na Kowarskim Grzbiecie / Rafał Kotylak

Autorzy zdjęć w numerze: Kamila Antošová (str. 27), Halina Dubis Dąbrowska (24-25), Anna Fluder (29 – lewe), Ewa Gralik (45 – prawe), Wojciech Kapałczyński (8 – górne, 9 – dolne), Janusz Korzeń (21), Rafał Kotylak (46 – górne i dolne), Ewa Lisowska (38),
Stanisław Madej (23 – lewe: Okaz z Łomnicy, w zbiorach Muzeum Mineralogicznego UWr), Piotr Migoń (28 – lewe i prawe), Tomasz Miszczyk (39), Patrycja Rachwalska (23 – środkowe), Andrzej Raj (3, 4 – wszystkie górne oraz dolne, 5 – górne i dolne, 6), Piotr Słowiński (44 – górne prawe), Anna Szwałek (29 – prawe), Grzegorz Truchanowicz (11, 13), Janusz Turakiewicz (26 – środkowe, 43 – prawe), Barbara Wieniawska-Raj (26 – prawe, 32), Stanisław Wilk (40 – lewe i prawe), archiwum Fundacji Doliny Pałaców i Ogrodów Kotliny Jeleniogórskiej (7, 8 – dolne, 9 – górne, 10 – górne i dolne), Informacji Turystycznej w Jeleniej Górze (45 – środkowe), KRNAP (44 – dolne prawe, 45 – lewe), ze zbiorów Archiwum Komisji Historycznej Karkonoskiego Hufca ZHP (41 – górne i dolne, 42, 43 – lewe), Archiwum Państwowego we Wrocławiu Oddział w Jeleniej Górze (31), Jacka Potockiego (17, 18), Narodowego
Archiwum Cyfrowego – Archiwum fotograficznego T. Sierosławskiego, sygn. 3/17/0//22 (15 – dolne) oraz strona internetowa https://fotopolska.eu (14,15 – górne, 16), https://hutajulia.com (26 – lewe), https://pl.wikipedia.org (23 – prawe, 33 – lewe
i prawe, 35), https://polska-org.pl (34) Rysunki: Jacek Wilk (str. 47, III strona okładki)

Ryciny: Jacek Waliszewski (2), Barbara Wieniawska-Raj (29), ze zbiorów Archiwum Państwowego we Wrocławiu Oddział w Jeleniej Górze (30 – lewa i prawa, 31) oraz strona internetowa https://pl.wikipedia.org (32), https://polska-org.pl (33)

Wydawca: KARKONOSKI PARK NARODOWY
KARKONOSZE NR 4/2025 • Czasopismo Sudetów Zachodnich • ISSN 1232-3535
Adres Wydawcy i Redakcji: ul. Cieplicka 196, 58-570 Jelenia Góra,
karkonosze@kpnmab.pl, kpn.gov.pl

Rada Redakcyjna: Andrzej Raj – Przewodniczący, członkowie: Jiři Bašta, Wiesław Fałtynowicz, Jacek Godlewski, Wojciech Kapałczyński, Arkadiusz Lipin, Ivo Łaborewicz, Piotr Migoń, Andrzej Ploch i Jana Tesařová

Zespół Redakcyjny: Janusz Korzeń – Redaktor Naczelny, Barbara Wieniawska-Raj – Sekretarz Redakcji oraz redaktorzy: Paweł Bień, Marta Mejer, Jacek Potocki, Monika Rusztecka-Rodziewicz, Piotr Słowiński, Witold Szczudłowski i Janusz Turakiewicz

Opracowanie graficzne: Ewa Ogórek, AD REM Jelenia Góra
Korekty: Marta Mejer
Druk: ZAPOL Sobczyk Spółka Komandytowa, al. Piastów 42, 71-062 Szczecin

Numer zamknięto 15 listopada 2025 r. i wydrukowano w nakładzie 1200 egz.
Redakcja zastrzega sobie prawo do skracania i redakcyjnego opracowania materiałów przyjętych do druku. Wszystkie opublikowane materiały są chronione Ustawą z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Za treść materiałów sponsorowanych i reklam Redakcja nie odpowiada.
Szczegółowe warunki prenumeraty czasopisma oraz wzory zamówień są dostępne na stronie kpn.gov.pl i pod adresem: karkonosze@kpnmab.pl
Cena 1 egz. 15 zł w tym VAT 5%, cena w prenumeracie 15 zł

Data publikacji: 2025/12/22