Niniejsza pozycja, niby nowa bo wydana w 2025 roku, wcale taką nie jest. Pierwsze bowiem jej wydanie miało miejsce w 1991 roku. Było to jednak wydanie w języku niemieckim. Obecne zostało przetłumaczone na polski przez Henryka Dąbkiewicza. Obie jednak prace są autorstwa Eberharda i Ullricha Junkerów. Wydanie polskie zostało zrealizowane przez Wydawnictwo Poligrafia AD REM w Jeleniej Górze.

Jak pisze we wstępie Ullrich Junker publikację poświęca pamięci ojca Eberharda Junkera, z którym ją popełnił oraz księdzu prałatowi Józefowi Frącowi.

Autorzy swoją pracę podzielili na 41 części, z których wiele zostało rozbudowanych o konkretne tematy.

Pierwsza część opisuje położenie geograficzne, klimat, temperaturę, opady, najwyższy i najniższy punkt oraz źródła, potoki i stawy.

Druga część przedstawia nazwy Sobieszowa na przestrzeni wieków.

Trzecia część mówi o dawnych dokumentach dotyczących Sobieszowa.

Czwarta część oprowadza nas po czasach reformacji i kontrreformacji. Dowiemy się w niej o budowie wieży kościelnej, budowie kościoła ewangelickiego, o pastorach sprawujących tam posługę i o miejscu spoczynku ewangelików zamieszkujących miejscowość w owym czasie.

Czwarta część opowiada o szkołach działających w Sobieszowie, zarówno ewangelickich jak i katolickiej. Jest tu także przedstawiony spis nauczycieli oraz wykaz uczniów, co prawda tylko z roku 1763 ale za to bardzo szczegółowy.

Piąta część to historia kościoła parafialnego pw. św. Marcina. W poszczególnych jednak podrozdziałach przedstawiono ostatniego katolickiego proboszcza Markusa Meischeidera, odniesiono się do czasów kiedy kościół w Sobieszowie znajdował się pod opieką cystersów z Cieplic i zamieszczono wykaz proboszczów. Odniesiono się także do patronatu nad kościołem parafialnym oraz kościołami filialnymi. Przybliżono dzieje szkoły katolickiej oraz zamku Chojnik. Uzupełnieniem tej części publikacji jest wykaz proboszczów parafii katolickiej oraz niektórych wydarzeń przy tymże kościele.

Szósta część dotyczy historii Chojnika. Ciekawym podrozdziałem jest tutaj przybliżenie wizyt na zamku wybitnych poetów i myślicieli. Trzeba wiedzieć, że zamek odwiedzili m.in.: Johann Wolfgang von Goethe, Heinrich von Kleist, Theodor Körner.

Część siódma to historia powstania Sobieszowa. W podrozdziałach przybliżone zostały: Urząd kameralny w Sobieszowie, historia naprawy zegara wieżowego, księga czynszów, nazwiska mieszkańców, liczba posiadłości oraz mieszkańców. Zamieszczono tu także najstarszy akt kupna z tego terenu.

Kolejne rozdziały dotyczą wizyty królowej Luizy w Karkonoszach, gazety „Posłaniec z Karkonoszy”, epidemii cholery w Sobieszowie oraz wytwarzania piwa w tej miejscowości.

W rozdziale o szlifowaniu szkła w Sobieszowie znajdziemy opisy dotyczące zakładów szlifierskich w Sobieszowie oraz wiersz Gerharta Hauptmanna pt. „Szkło”.

Dalej został przedstawiony przemysł szklarski w Kotlinie Jeleniogórskiej oraz przemysł i rzemiosło w Sobieszowie.

W kolejnych rozdziałach zostały poruszone sprawy związane z rozwojem sprawiedliwości oraz powstaniu kolei i linii tramwajowej. Następnie autorzy przybliżyli działające tu stowarzyszenia oraz uprawiane dyscypliny sportowe.

W oddzielnych rozdziałach zostały przedstawione sprawy związane z kąpieliskiem w Jeleniej Górze, z Towarzystwie Karkonoskim, Ochotniczą Strażą Pożarną w Sobieszowie oraz o święcie strzeleckim i ostatnim wilku w lesie sobieszowskim.

Kolejne rozdziały mówią o założeniu NSDAP w Sobieszowie, powodziach i tragicznym wypadku samochodowym.

Ciekawym rozdziałem jest ten odnoszący się do opisanych w przewodniku Meyersa tras turystycznych. Dalej dowiadujemy się o mieszkającej tu rodzinie malarzy Aust.

Bardzo ciekawym jest wspomnienie urzędnika stanu cywilnego w Sobieszowie, w którym opisuje on poszczególne domostwa i ich właścicieli.

Po wykazie proponowanych nazw ulic zamieszczono rozdział poświęcony zakończeniu wojny i to co działo się w latach 1946-47 kiedy Niemcy opuszczali te tereny oraz kilka bardzo ciekawych wierszy.

Kolejne rozdziały zawierają bardzo obszerny wykaz mieszkańców Sobieszowa z 1927 roku oraz mieszkańców poległych podczas różnych wojen. Są tu także dokumenty i świadectwa z dziejów miejscowości oraz stare fotografie obiektów w Sobieszowie.

W rozdziale poświęconym legendom znajdziemy m.in. najbardziej popularną Legendę o Kunegundzie.

Ostatni rozdział to zbiór różnych ksiąg i dokumentów z Sobieszowa. Zakończeniem całości jest przybliżenie życia i posługi Bożej księdza Rudolfa Gaffrona urodzonego w 1912 roku w Sobieszowie, zmarłego w 1943 w Cieplicach Zdrój, pochowanego w swojej rodzinnej miejscowości.

Oczywiście zamieszczona została także obszerna bibliografia dotycząca przedstawianych opisów.

Historia miejscowości Sobieszów u podnóża Chojnika. Eberhard und Ullrich Junker. Tłumaczenie Henryk Dąbkiewicz. Realizacja Wydawnictwo Poligrafia AD REM Jelenia Góra. Str. 378.

Krzysztof Tęcza

Data publikacji: 2026/04/08