Surf badawczy pokrywy śnieżnej w dniu 2014-03-09

Ponoć najstarsi górale takiej zimy, a właściwie jej braku, w Karkonoszach nie pamiętają. Pamięć ludzka jest jednak zawodna, a z zimami mało śnieżnymi mieliśmy w ostatnich 25 latach do czynienia w sezonach: 1989/1990, 1990/1991, 1996/1997, 1997/1998 i 2000/2001.

Podczas obecnego (jeszcze trwającego) sezonu zimowego, pierwsze opady śniegu w wierzchowinowej strefie Karkonoszy zaobserwowano już w 2 dekadzie września 2013 r., a trwała pokrywa śnieżna zaczęła się tworzyć po 19 listopada 2013r., osiągając swoje dotychczasowe sezonowe maksimum miąższości po przejściu orkanu „Ksawery” na początku grudnia 2013r. Później opadów było niewiele i mimo że temperatura powietrza w strefie wierzchowinowej Karkonoszy pozostawała poniżej 0°C, a pod koniec stycznia 2014 r. mieliśmy nawet krótkotrwały epizod mroźnej pogody, to śniegu w górach nie przybywało. W lutym 2014r. sytuacja się nie zmieniła, mieliśmy okresy długotrwałej pogody wyżowej z niewielkimi opadami. Średnia temperatura powietrza w miesiącu lutym 2014 na naszej stacji meteorologicznej w Jagniątkowe (615m n.p.m.) wyniosła +2,9°C, a suma opadów za ten miesiąc to zaledwie 6mm. W tym okresie temperatura w strefie wierzchowinowej nadal pozostawała poniżej 0°C, a główną przyczyną lokalnego przyrostu pokrywy śnieżnej było jej przemieszczanie w wyniku działalności wiatru.

Mimo takiego rozwoju sytuacji pogodowej podczas sezonu zimowego 2013/2014 oraz faktu, że w dolinach mamy już prawdziwą wiosnę, to w pokrywie śnieżnej w strefie górnej granicy lasu wiosny jeszcze nie widać. Badania terenowe przeprowadzone w dniu 09 marca 2014r. w Karkonoszach zachodnich wykazały, że miąższość pokrywy śnieżnej w tej strefie to ok. 50cm, a w miejscach akumulacji od ok.90cm do nawet 150cm w zaspach. Temperatura śniegu w profilu nadal pozostaje poniżej 0°C, co świadczy o tym, że pokrywa śnieżna jeszcze nie przygotowała się do wiosennego tajania. Niewielkie zmiany zaszły w strukturze wewnętrznej pokrywy śnieżnej i nadal można zaobserwować na głębokości ok. 20-30cm pod powierzchnią pokrywy śnieżnej warstwę zbudowaną z ziaren otoczonych powierzchniami płaskimi i szronu wgłębnego o niskiej zwartości. Jest to warstwa znacznie zmniejszająca stabilność pokrywy śnieżnej i może być przyczyną powstawania lawin typu płytowego (deskowego) zwłaszcza pod dodatkowym obciążeniem. Oprócz tego w strukturze wewnętrznej pokrywy śnieżnej występują warstwy lodu i lodoszreni, które w przypadku ocieplenia i opadów deszczu mogą stanowić, po zwilżeniu wodą roztopową, warstwę poślizgową dla nadległych warstw śniegu i skutkować samoistnym zejściem lawin śniegu mokrego. Gęstość ogólna pokrywy śnieżnej w strefie górnej granicy lasu wynosi obecnie ok. 380 – 430kg/m3, a  zapas wody w pokrywie to ok. 300-400mm.

Niestety warunki do uprawiania turystyki są nadal trudne, ze względu na silne oblodzenie szlaków zwłaszcza w zacienionych miejscach. Dlatego też apelujemy, aby wybierając się na górskie wycieczki zadbać o odpowiednie wyposażenie w postaci np. kijków oraz tzw. mini raczków, które pomogą nam zachować stabilność w marszu oraz zapobiegną poślizgnięciu. Ponadto, jak zwykle przypominamy, że ze względów bezpieczeństwa, niektóre odcinki szlaków turystycznych są zamykane z powodu możliwego oblodzenia i zagrożenia lawinowego, a przed wyruszeniem w góry warto także zapoznać się z prognozą pogody oraz z aktualnym komunikatem o stanie zagrożenia lawinowego Karkonoskiej grupy GOPR.

Informację przygotował Krzysztof Krakowski
KPN