Właśnie ukazała się nowa monografia Kowar. Pozycja ta powstała z inicjatywy władz Kowar, które w ten sposób pragnęły uświetnić 500-lecie nadania przez króla czeskiego i węgierskiego, Władysława II Jagiellończyka, Kowarom praw miejskich. Fakt ten miał miejsce 4 listopada 1513 roku.

Dobrze się stało, że urzędujący obecnie burmistrz, Pan Mirosław Górecki, podjął się tak wielkiego dzieła, jakim jest opracowanie i doprowadzenie do wydania historii grodu, którym zarządza. Co prawda, już kilkakrotnie wydawano publikacje o Kowarach, jednak wciąż nie zaspokajały one potrzeby posiadania wiedzy o tym niewielkim miasteczku. Obecna monografia to prawie 700 stron danych z historii, geografii, gospodarki, architektury, sztuk,i ale także spraw związanych z życiem ludzi, z ich problemami, wiarą czy potrzebami kulturalnymi i szkolnictwem.

W niniejszej publikacji uwzględniono zarówno najstarsze dzieje Kowar, jak i te najnowsze, po II wojnie światowej. Poruszono tu sprawy związane z górnictwem kowarskim, w tym wydobyciem uranu; opisano sposoby zagospodarowania terenów pokopalnianych oraz omówiono ważniejsze inicjatywy kulturalne i artystyczne mające miejsce w okresie po 1945 roku. Przeanalizowano także osiągnięcia sportowe, jakie były udziałem mieszkańców w ciągu ostatnich 65 lat. Opisano także, bardzo dokładnie, najważniejsze obiekty zabytkowe.
Oczywiście wiele spraw zostało ledwo dotkniętych. Wynika to z braku zachowanych archiwaliów.

Niestety pięćset lat w tej części Europy, to czasy wojen, pożarów czy powodzi. Takie wydarzenia mają wpływ na ilość zachowanych dokumentów źródłowych. Zatem autorzy często musieli korzystać z materiałów wtórnych, odpisów itp. Nie inaczej rzecz się miała, jeśli chodzi o czasy zwane pionierskimi, czyli po 1945 roku. W zasadzie do tej pory nie było zbyt wielu opracowań o tym okresie. Tym razem wykorzystano zasoby archiwów państwowych czy muzeów, jednak i tam pojawiały się luki, jeśli chodzi o dokumenty związane z pewnymi wydarzeniami czy tematami. Patrząc na to wielkie dzieło trzeba jednak przyznać, że autorom udało się w sposób przystępny i rzeczowy zaprezentować dzieje Kowar. Oczywiście będziemy czekać na kolejne opracowanie, w którym poruszone zostaną sprawy tu pominięte czy omówione zbyt powierzchownie.

Myślę, że autorom Dziejów Kowar należą się słowa uznania, a najlepszym sposobem ich wyrażenia będzie ich przedstawienie. Zespół autorski to: Dorota Burdach, Franciszek Gawor, Mirosław Górecki, Krzysztof Jaworski, Dariusz Kaliński, Artur Kwaśniewski, Ivo Łaborewicz, Aleksandra Kinga Mikicka, Andrzej Paczos, Piotr Pregiel, Roman Stelmach, Grzegorz Wojturski i Wiesław Wereszczyński, który przyjął obowiązki redaktora całości.

Krzysztof Tęcza

—————————————————————————————————————————————-
Dzieje Kowar. Zarys monograficzny do 2010 roku. Zespół autorów pod redakcją Wiesława Wereszczyńskiego.