W sobotę 30 maja 2026 roku Oddział PTTK „Ziemi Jaworskiej” obchodził jubileusz 60-lecia działalności. Jawor to niewielkie miasteczko o ciekawej historii, z wieloma cennymi zabytkami. Najbardziej znanym jest oczywiście Kościół Pokoju, jeden z trzech wybudowanych ale jeden z dwóch zachowanych do dnia dzisiejszego.

Foto: Krzysztof Tęcza

Uczestnicy spotkania jubileuszowego swoją wizytę w Jaworze rozpoczęli właśnie od zwiedzenia tego wyjątkowego zabytku. Obiekt, który z założenia miał zniknąć z krajobrazu po kilkudziesięciu latach przetrwał wszystko, oparł się czynnikom atmosferycznym, zawieruchom wojennym oraz coraz mniejszej ilości wiernych mogących finansować jego remonty. Obecnie wydaje się być zabezpieczony ze względu na to, ze został wpisany na Światową Listę UNESCO. Gwarantuje mu to środki na konserwację i konieczne remonty. Najważniejszym jednak jest fakt przywrócenia do życia parafii ewangelickiej. Dzięki bowiem temu obiekt jest doglądany na co dzień, a dzięki udostępnianiu go turystycznie jest celem każdego przybywającego do Jawora podróżnika.

Kościół Pokoju pw. Ducha Świętego zbudowano w latach 1654-1655 używając tylko drewna, gliny i słomy. Na tyle pozwoliły ówczesne władze. Był to jeden z warunków pokoju westfalskiego kończącego wojnę trzydziestoletnią. Projektantem świątyni był wrocławski architekt Albrecht von Sābisch jednak ogrom pracy w budowę tego niezwykłego domu bożego włożył jaworski mistrz ciesielski Andreas Gamper. Podziwiając barokowe wnętrze możemy spędzić tu cały dzień wpatrując się w umieszczone na balustradach balkonów herby okolicznej szlachty czy ukazane sceny biblijne.

Gospodarze by pokazać różnorodność ciekawych obiektów jakie znajdują się w Jaworze poprowadzili nas do pomijanego podczas tradycyjnych wycieczek kościoła św. Marcina. Jak się okazuje jest to prawdziwa perełka. Parafia św. Marcina erygowana w 1201 roku to jedna z najstarszych wspólnot parafialnych na Śląsku. Jeśli chodzi o patrona świątyni św. Marcina z Tours to nawet nie wchodząc do świątyni zobaczymy jego przedstawienie umieszczone w tympanonie nad portalem bocznego wejścia. Pochodzi ono z końca XIV wieku i ukazuje św. Marcina na koniu dzielącego swoją szatę na pół by w mroźny dzień ofiarować jej część żebrakowi. Ten znany z niezwykłej dobroci legionista rzymski porzucił karierę wojskowego by przyjąć chrzest i zostać jednym z pierwszych mnichów a następnie biskupem Tours. Stało się tak po tym jak w nocy po jego uczynku ukazał mu się Jezus ubrany właśnie w część jego szaty.

Foto: Krzysztof Tęcza

Jawor to również ciekawy Rynek pośrodku którego wzniesiono piękny ratusz z salą rajców ozdobioną największymi witrażami w budynku świeckim na Dolnym Śląsku wykonanymi w roku 1897 według projektu Juliusa Jursa. Z poprzedniej budowli zachowała się 65-metrowej wysokości wieża. Gdy bacznie rozejrzymy się po otaczających Rynek kamieniczkach na jednej z nich dostrzeżemy kószkę czyli ul w kształcie dzwonu. Jej historia jest związana z cukiernikiem Hermannem Lauterbachem, który wypiekał ciasto piernikowe w kształcie kószki. Czy wypiek ten był smaczny? Myślę, że dowodem na to jest fakt przyznania mu w 1879 roku na Krajowych Targach Cukierniczych w Legnicy złotego medalu.

Ufam, że ten krótki opis atrakcji Jawora jest wystarczająco zachęcający do odwiedzenia tego miasta. My jednak dotarliśmy tutaj by wziąć udział w obchodach 60-lecia działalności Oddziału PTTK „Ziemi Jaworskiej”. Bardzo ważnym elementem obchodów jubileuszu było otwarcie na zamku wystawy poświęconej historii PTTK w Jaworze. Goście poznali nie tylko jak tworzono turystykę na Ziemi Jaworskiej ale jak zaczynały się poszczególne imprezy: rajdy, wycieczki, spotkania. Na początku nie było tak łatwo. Brakowało infrastruktury turystycznej, prawie nie było wytyczonych szlaków turystycznych. Z czasem jednak wszystko się zmieniało. Kolejne zarządy Oddziału PTTK promując turystykę przekonywały władze samorządowe, że warto inwestować w ten rodzaj wypoczynku.

Wyróżnieni medalem „Za Zasługi dla Turystyki” prezes Oddziału PTTK „Ziemi jaworskiej” Leszek Drabczyk oraz kustosz Muzeum Regionalnego w Jaworze Mirosław Szkiłądź. Foto: Krzysztof Tęcza

Na wystawie można było zobaczyć zdjęcia z poszczególnych imprez. Pokazano wiele ksiąg pamiątkowych, a przede wszystkim przybliżono życiorysy swoich najlepszych działaczy. Trzeba wiedzieć, że działacze turystyczni z PTTK swoją pracę wykonują społecznie nie biorąc za nią wynagrodzenia. Takie podejście dzisiaj jest coraz rzadsze co niestety przekłada się na coraz mniejszą ilość imprez. PTTK to chyba już jedno z nielicznych stowarzyszeń w których działa się na zasadach wolontariatu.

Główne obchody jubileuszu odbyły się w Muzeum Regionalnym w Jaworze. Przybyli na nie przedstawiciele wielu oddziałów PTTK z terenu Dolnego Śląska. Spotkanie zaszczyciły także władze Jawora. Przybył burmistrz Jawora pan Emilian Bera oraz starosta jaworski pan Michał Bander.

Pierwsza część uroczystości przyniosła wiele wzruszeń. Wręczono odznaczenia i dyplomy dla wyróżniających się działaczy. Podziękowano instytucjom i firmom wspierającym działalność wręczając ich przedstawicielom „Medal za Pomoc i Współpracę” przyznawany przez Zarząd Główny PTTK. Dwóm najbardziej wyróżniającym się w działalności osobom minister sportu i turystyki przyznał Medale „Za Zasługi dla Turystki”. Otrzymali je prezes Oddziału PTTK „Ziemi Jaworskiej” kolega Leszek Drabczyk oraz kustosz Muzeum Regionalnego w Jaworze pan Mirosław Szkiłądź.

Na ręce prezesa Drabczyka przekazali stosowne życzenia i prezenty przedstawiciele dolnośląskich oddziałów PTTK, władz samorządowych, instytucji i zakładów współpracujących na co dzień z jubilatem.

Foto: Krzysztof Tęcza

Podsumowaniem spotkania była integracja na przyjęciu gdzie po podzieleniu wspaniałego tortu wszyscy obecni mogli spokojnie porozmawiać, powymienia się doświadczeniami i pomysłami na przyszłość. W trakcie biesiady turystycznej gościom czas umilali członkowie zespołu SETA, Jurek Filar oraz młodzi aktorzy z Grupy Teatralnej Wernisaż.

Kończąc relację z tego pięknego jubileuszu powiem, że dobrze się stało, iż wypadł on akurat w ogłoszonym przez Sejmik Województwa Dolnośląskiego Roku PTTK na Dolnym Śląsku. Pokazało to siłę Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego a przede wszystkim pokazało, że warto podejmować inicjatywy skierowane zarówno do młodzieży jak i osób starszych tak by młodzi czerpali od starszych to co najlepsze, by brali z nich przykład.

Foto: Krzysztof Tęcza

Sześćdziesięcioletnia działalność Oddziału PTTK „Ziemi Jaworskiej” jest tak obfita w różnego rodzaju przedsięwzięcia i tak widoczna wśród mieszkańców, że dzisiaj chyba nikt nie wyobraża sobie by w Jaworze nie działał Oddział PTTK. A ponieważ oddział PTTK „Ziemi Jaworskiej” jest niezwykle bogaty jego przyszłość rysuje się w różowych kolorach. Dodam tylko, że bogactwo oddziału to jego wspaniali działacze. To oni są prawdziwym skarbem tworzącym przez sześć dekad życie turystyczne w Jaworze.

Życzymy zatem Wam wszystkiego najlepszego na kolejne lata działalności, by nigdy nie zabrakło wam nowych młodych pasjonatów turystyki i krajoznawstwa.

Krzysztof Tęcza

Data publikacji: 2026/06/07