Maria Bor – rzeźbiarka, autorka odsłoniętego 23.09.2016 pomnika Gerharta Hauptmanna

W piątek 23.09.2016 w Szczawnie-Zdroju uroczyście odsłonięto pomnika pisarza Gerharta Hauptmanna, noblisty z 1912 roku. Tu, w ówczesnym Obersalzbrunn (od 1935 roku – Bad Salzbrunn) przyszli na świat i spędzali dzieciństwo Gerhart (1862) i jego starszy brat Carl (1858), także literat. Ich ojciec, Robert  Hauptmann był zarządcą hotelu uzdrowiskowego „Zur Preussischen Krone” (dziś „Korona Piastowska”), znajdującego się przy tym samym placu, przy którym odbyła się piątkowa uroczystość. Uczestnikami tego wydarzenia była liczna delegacja  partnerów niemieckich z regionu Dolna Saksonia oraz z województwa dolnośląskiego.

Pomnik upamiętniający miejsce narodzin Gerharta Hauptmanna wykonano z granitu strzegomskiego, zaś płaskorzeźbę zaprojektowała Maria Bor – artystka-rzeźbiarka z Wałbrzycha. Jako młoda dziewczyna, po Powstaniu Warszawskim, musiała wyjechać ze zniszczonej Warszawy. Trafiła na Dolny Śląsk, do Wałbrzycha. Jej twórczość obejmuje pomniki, popiersia, posągi, płaskorzeźby, statuetki oraz medale. Inicjatorem odtworzenia nowego pomnika było Towarzystwo Miłośników Szczawna-Zdroju, kierowane przez Iwonę Czech, a realizacji pomysłu podjął się prezes uzdrowiska Paweł Skrzywanek.

Pierwotny pomnik Hauptmanna stał w Szczawnie od 1932 roku (ze zbiorów Iwony Czech)

Warto dodać, że nieopodal tego miejsca stał pierwotnie inny pomnik poświęcony Hauptmannowi, co przypomniano, prezentując obok okolicznościową fotografię ze zbiorów Iwony Czech. Jak sama mówi, znane są przynajmniej trzy różne fotografie pierwotnego pomnika. Odsłonięto go 5 września 1932 roku z udziałem pisarza. Wówczas Hauptmannowi nadano także tytuł honorowego mieszkańca Szczawna Był to początek obchodów siedemdziesiątych urodzin literata. Wzruszony przyjęciem  w Szczawnie Hauptmann jeszcze w tym samym roku napisał  stosowny wiersz Enthüllung eines Gedenksteins mit meinem Bildnis vor meinem Elternhause im Obersalzbrunn. Dwujęzyczny fragment tego wiersza umieszczono na obecnym pomniku, zaś jego polskiego przekładu dokonała Iwona Czech.

Pierwotny pomnik zniknął z przestrzeni miejskiej uzdrowiska w niewyjaśnionych okolicznościach pod koniec wojny lub tuż po jej zakończeniu i nigdy nie został odnaleziony.

Tekst i zdjęcia: Janusz Skowroński