Dnia 07.05.1927 roku pilot Andresen wykonał lot szybowcem startując z lin gumowych przy (nieistniejącym już) schronisku „Prinz-Henrich-Baude” *30 (fot. 10 – strzałka nr 1). Niecały miesiąc później wspierany przez lotniczych fachowców z Berlina dnia 02.06.1927 *31 Andresen wykonał jako pierwszy pilot start ze szczytu Śnieżki (fot.10 – strzałka nr 3).

Wydarzenie to opisał miesięcznik „Der Wanderer im Riesengebirge”: „Dnia 02.06.1927 roku o godzinie 16.35 inżynier Andresen na szybowcu „Burkbraun” wykonał start ze Śnieżki i po 25 minutach lotu, wylądował w miejscowości Łomnica koło Jeleniej Góry. Przez cały dzień wiał południowy wiatr i nie wierzono w możliwość lotu. Później wiatr zmienił kierunek i osłabł. Transport szybowca  ze schroniska „Prinz-Heinrich-Baude” na miejsce startu odbył się Drogą Jubileuszową. Wydarzenie to było filmowane…” *32

Drugi znany lot ze Śnieżki Andresen wykonał 20.08.1927 roku. Lądowanie nastąpiło po 5 min., pomiędzy Miłkowem a Mysłakowicami *33. Kolejny raz inż. Andresen startował ze Śnieżki 21.07.1928 roku i po 17 minutowym locie wylądował w okolicy Karpacza.

Również tego samego dnia wystartował przy schronisku „Strzecha Akademicka”, rekordzista świata w długości lotu Schulz. Miał on jednak pecha, zaczepił o linię wysokiego napięcia mocno uszkadzając przy tym szybowiec *34.

Łagodnie pochylona polana, przylegająca do schroniska „Strzecha Akademicka”, była ponownie świadkiem lotów szybowcowych latem 1929 roku. Z inicjatywy „der Bundes Deutscher Flieger Hirschberg” /Związek Pilotów Niemieckich w Jeleniej Górze/, zorganizowano w dniach 11.07 – 05.08.1929 roku wycieczkę w Karkonosze. Do wzięcia udziału zaproszono „der Breslauer Modell – und Segelflugverein GOLDENE ADLER” /Klub Modelarsko-Szybowcowy ZŁOTY ORZEŁ/ z Wrocławia.

Zadanie które postawiono przed szybownikami, polegało na wypróbowaniu dogodnych miejsc do startów i lotów żaglowych przy różnych kierunkach wiatru. Szybowce na wyznaczone miejsca lotów transportowano samochodami.  W próbach tych brały udział dwa szybowce przywiezione z Wrocławia: „Dr Friedel” i „Lilo” oraz dwie maszyny należące do lotników z Jeleniej Góry: „Bad Warmbrum” i „Burkbraun”.

W ramach tego pobytu wykonano następujące loty:

• Bei Saalfeld neben Kynast (okolice Zachełmia i Sobieszowa)
• Im Gräbergebirge – miejsce startu Stirnberg – 800 m. n.p.m. (miejsce nie zlokalizowane)
• In den Rabenbergen w okolicy Karpacza vom Riesengebirgskamm –1300 m. n.p.m (miejsce startu w pobliżu schroniska „Strzech Akademicka” fot.10 – strzałka nr 4)
• Auf den Brunnenbergen – miejsce startu Brandkoppe – 1560 m. n.p.m. (Studnični hora fot.10 – strzałka nr 5)
• Na terenie Szkoły szybowcowej w Jeżowie Sudeckim

Wszystkie loty odbyły się szczęśliwie. Po wyczerpaniu zapasów finansowych, bogatsi o nowe doświadczenia w dniu 05.08.1929 r. uczestnicy powrócili do domów *35.

Zdjęcie z miesięcznika „Schlesiesche Flieger Nachrichten” 4 Jahrgang 1/1986 r., s. 23.

W Karkonoszach zdarzały się również lądowania samolotów. O takim lądowaniu informuje miesięcznik „Der Wanderer im Riesengebirge”. Stało się to w roku 1926, na grzbiecie Karkonoszy.

Wydarzenie to opisano w następujący sposób: „Samolot pasażerski z Jeleniej Góry wylądował dnia 17.09. o godz. 5.00 po południu na Równi pod Śnieżką, pomiędzy schroniskami: „Wiesenbaude” a „ Prinz-Henrich-Baude”, w pobliżu granicy. Po krótkiej chwili ponownie wystartował i przelatując obok schroniska „Prinz-Henrich-Baude”, dalej nad Wielkim Stawem i Karpaczem, zawrócił  ponownie do Jeleniej Góry” *36.

W innym artykule „Der Wanderer im Riesengebirge” z września 1931 roku, opisano jak to pilot akrobacyjny z Wrocławia Edgar Gotthold, samolotem typu Junkers wylądował pomiędzy schroniskami „Weisenbaude” a „Prinz- Henrich-Baude”. Autor artykułu napisał, że udało się to po raz pierwszy wykonać samolotem. Również start odbył się bez problemów *37.

Do ludzi wykonujących śmiałe loty w Karkonoszach, należeli również Gotllob Espenlab, który startował szybowcem przy schronisku „Prinz-Henrich – Baude”38, Hanna Reitsch, która po swym kolejnym rekordowym locie, lądowała przy schronisku „Wiesenbaude” i jeszcze tego samego dnia wieczorem startowała (fot.10 – 2) ponownie. Start nastąpił przy użyciu lin gumowych, zrzuconych z samolotu „Klemm”. Samolot ten pilotował Wolf Hirth. Był to zarazem pierwszy nocny lot w Karkonoszach *39.

Wolf Hirth holował wielokrotnie szybowce z jeleniogórskiego lotniska w stronę Karpacza. Opisuje to miesięcznik „Der Wanderer im Riesengebirge” w artykule pt. Segelflug um die Schnekoppe”  z sierpnia 1932 roku40.

Ciekawe wydarzenia lotnicze w Karkonoszach miały miejsce latem 1932 roku. Opisano je w następujący sposób: „Czeski samolot przyleciał 27 VIII od strony miejscowości Königgraβ poprzez „Czarny Grzbiet” i trzy razy okrążył schronisko „Wiesenbaude”. Podczas próby lądowania na łące (obok schroniska) dwupłatowy samolot zarył się głęboko w bagnie. Trzy osoby na pokładzie odniosły lekkie obrażenia. Dnia 21 VIII. ponownie przyleciał samolot nad schronisko „Wiesenbaude”, gdzie odbywał się niemiecko-czeski festyn (Naturfest). Samolot krążył nad uczestnikami festynu, których było około 8000.

Z samolotu lecącego na wysokości około 1600 m, oddzielił się czarny punkt i poszybował na spadochronie w sam środek zgromadzonych ludzi. Po wylądowaniu skoczek przeobraził się w pilotkę sportową i skoczka spadochronowego Lolę Schröter z Chemnitz. Była ona pierwszą osobą, która lądowała na spadochronie w Karkonoszach” *41 (na grzebiecie Karkonoszy). Dalej w artykule opisano również pierwszy wjazd samochodu cywilnego na Śnieżkę.

Atrakcyjność turystyczną rejonu Śnieżki i Równi pod Śnieżką, dostrzeżono już wcześniej. Zabawną wizje przyszłości przedstawiono na starej widokówce, zamieszczonej poniżej. Uwagę zwracają unoszące się w powietrzu liczne aparaty latające.

Zdjęcie z książki – J. Ratajski, Karkonosze na dawnych widokówkach” Jelenia Góra 2005 r., s. 174.

Bruno Andresen, Gottlob Espenlaub, Edmund Schneider, Euglen Bönsch, Stadtrat Elger, Stadtbaurat Latzke, Wolf Hirth, Hanna Reitsch, Lola Schröter oraz wielu innych sprawili, że wizja autora tej widokówki (w ujęciu dotyczącym lotnictwa) została częściowo zrealizowana. Wszyscy oni powzięli sobie za cel popularyzowanie lotnictwa oraz pragnęli udowodnić, że Karkonosze są wyśmienitym miejscem do uprawiania sportów lotniczych. Dzięki ich zapałowi i pasji do dnia dzisiejszego nad Śnieżką i całą Kotliną Jeleniogórską, podobnie jak w latach 20 i 30 XX wieku w powietrzu ciągle unoszą się samoloty i szybowce.

Mam nadzieję, że opisane tu wydarzenia zainteresowały czytelników a ich lektura spowoduje postrzeganie Karkonoszy i Kotliny Jeleniogórskiej jako doskonałego miejsca na uprawianie sportów lotniczych.

W kolejnym artykule opiszę genezę powstania lotniska w Jeleniej Górze, które jako lotnisko komunikacyjne o nazwie „Riesengebirgeflugplatz”, było chlubą miasta i całego regionu.

mgr. Jacek Urbańczyk.

Jacek Urbańczyk – mgr. absolwent Uniwersytetu Wrocławskiego – Wydział Nauk Historycznych  Od 1980 roku pilot szybowcowy i samolotowy w Aeroklubie Jeleniogórskim, od 1985  instruktor szybowcowy. Były Prezes Zarządu AJG obecnie Członek Zarządu AJG

Artykuł ukazał się drukiem w numerze 5/2011 czasopisma.

Przypisy

• 30.   Schronisko wybudowane w latach 1888-89 z inicjatywy i funduszy RGV, spłonęło 15/16.02.1946, Nie zostało odbudowane.
• 31. Schlesische Flieger Nachrichten, Red. und Ges.: Gottfrid Baron Postfach 140132 4800 Bielefeld 14, 7 Jahrgang, Nr.3/1989 r., s. 4.
• 32. Der Wanderer im Riesengebirge, „ Der erste Segelflug vom Schnekoppengipfel”, Breslau 1 Juli 1927 r. 47 Jahresgang, s. 100
• 33.  Der Wanderer im Riesengebirge, „ Segelflug vom der Schnekoppe”, Breslau 1 Oktober 1927 r.,  s. 143
• 34.  Tamże, „ Segelflug”, Breslau 1 August1928 r. 48 Jahresgang, s. 121.
• 35. Schlesische Flieger Nachrichten, Red. und Ges.: Gottfrid Baron Postfach 140132 4800 Bielefeld 14, 4 Jahrgang, Nr.1/1986 r., s. 23-26.
• 36. Der Wanderer im Riesengebirge, „ Passagierflugzeug”, Breslau 1 Oktober1926 r. 46 Jahresgang, s. 176.
• 37.  Tamże, „ Flugzeuglandung auf dem Riesengebirgskamm”, Breslau 1, September1931 r. 51 Jahresgang,
  s. 141.
• 38. Schlesische Flieger Nachrichten, Red. und Ges.: Gottfrid Baron Postfach 140132 4800 Bielefeld 14,
  7 Jahrgang, Nr.2/1989 r., s. 25-26.
• 39. Hanna Reitsch, Latanie- moje życie, Jelenia Góra, 2006 r., s. 68.
• 40. Der Wanderer im Riesengebirge, „ Segelflug um die Schnekoppe”, Breslau 1 August 1932 r. 52 Jahresgang, s. 139.
• 41. Tamże, „ Mit Flugzeug und Falschirm auf die Weiβe Wiese herunter, mit dem Auto zur Schnekoppe hinauf”, Breslau 1 September 1932 r. 52 Jahresgang, s. 157.