Punkt widokowy – Krzyżowa Góra

nazwa polska: Krzyżowa Góra
wysokość n.p.m.: 443 m
współrzędne Google: 50.853810,15.768090 (położenie w środkowej części Wzgórz Łomnickich, na zachód od szosy Jelenia Góra–Karpacz)
przynależność administracyjna do gminy: Mysłakowice
właściciel obecny: Mysłakowice
czy pełnił w przeszłości funkcję p.w.: tak – co najmniej od 1838 roku pełnił funkcję punktu widokowego na Karkonosze i Kotlinę Jeleniogórską.
obecny kąt widokowy: 90° (w kierunku zachodnim)
potencjalny kąt widokowy: 360° (po przycięciu okolicznych drzew) aktualna dostępność dojściowa ścieżką lub drogą: dojście ul. Górską w Mysłakowicach, od strony zajazdu Chata za Wsią, a potem leśnymi ścieżkami
obecność w pobliżu znakowanych szlaków turystycznych: Około 50 m na południe przebiega zielony szlak pieszy, łączący Mysłakowice i Staniszów.
opis aktualnego stanu: Krzyżowa Góra wypiętrza się na wysokość ok. 70 m ponad okoliczne łąki. Zbudowana jest z granitów porfirowatych. Porastają ją mieszane lasy, głównie liściaste (dęby, brzozy, graby). Na wierzchołku znajduje się spora grupa skalna o wysokości dochodzącej do 15 m, poprzecinana licznymi szczelinami; pod szczytem niewielka „kamienna altanka”, wykonana z płaskiej płyty granitowej, ustawionej na trzech granitowych słupach. Na skalnej platformie pod krzyżem brak jest barierek. Stojący na najwyższym punkcie wzniesienia krzyż posiada ok. 5 m wysokości, ramiona mają długość ok. 1 m. Górne ramię krzyża jest lekko uszkodzone, być może na skutek uderzenia pioruna. Na jego podstawie wyryty został napis, opisany niżej. Na przecięciu ramion krzyża widnieją greckie litery Α i Ω (alfa i omega), zaś pomiędzy nimi litera P z ukośnym krzyżem na dolnym ramieniu, symbolizująca Jezusa Chrystusa – jest to Monogram Christos, symbol powstały z połączenia dwóch greckich liter: χ (chi) i P (ro). Są to dwie pierwsze litery słowa „Christos”.
aktualne fotografie:

opis historyczny + ciekawostki: Swoją nazwę (Kreuzberg) góra wzięła od stojącego na jej szczycie krzyża. Pierwszy, drewniany, stanął tu w 1838 roku z polecenia króla pruskiego Fryderyka Wilhelma III. W 1849 krzyż ten został powalony z nieznanych przyczyn. W 1856 roku kolejny władca pruski, Fryderyk Wilhelm IV, odnowił go, tym razem budując z kamienia, lecz ten również uległ zniszczeniu na skutek burz w 1868 roku. W 1874 następca Fryderyka, król pruski i cesarz niemiecki Wilhelm I, ustawił na tym miejscu kolejny krzyż kamienny, który przetrwał do dziś. Wykonano go z granitu, a jego budowa kosztowała 266 talarów. Krzyż ten nazywano także Krzyżem Trzech Królów Pruskich. Na jego podstawie wyryto napis, który w tłumaczeniu z języka niemieckiego na język polski brzmi: „Ten krzyż został ufundowany w 1838 roku przez króla Fryderyka Wilhelma III, a odnowiony w 1856 roku przez króla Fryderyka Wilhelma IV i ponownie postawiony w 1874 roku przez cesarza i króla Wilhelma I” (Dieses Kreuz wurde gestiftet 1838 durch König Friedr. Wilhelm III.; erneuert 1856 d. Kön. Fr. Wilh. IV. Wider errichtet 1874 d. Kaiser und Kön. Wilhelm”). W tym samym roku, 1874, z właścicielem góry, a jednocześnie sąsiedniej gospody (dziś hotel-restauracja Chata za Wsią), Wilhelmem Holsteinem, spisano kontrakt, zgodnie z którym miał on „po wsze czasy” zapewnić bezpieczny dostęp do krzyża. Przed 1945 rokiem należało do tradycji, że co roku 3 sierpnia mieszkańcy Mysłakowic, z okazji urodzin króla Fryderyka Wilhelma III, zapalali ognie na szczycie góry pod krzyżem, na znak wdzięczności za wszystkie łaski, jakich doznali od niego.

proponowane rozwiązanie techniczne: Nie jest wymagana budowa wieży widokowej, na szczycie nie ma zresztą na to miejsca. Należałoby wyciąć, lub raczej przyciąć, korony otaczających drzew. Na znajdującej się poniżej krzyża skalnej platformie proponuje się umieścić barierki; można też ułatwić na nią dostęp za pomocą kilku stopni, najlepiej kamiennych schodów. Przydatne byłoby zamontowanie piorunochronu.
atrakcyjność turystyczna: duża. Jest to miejsce historyczne, związane z niemiecką linią dynastyczną Hohenzollernów, położone w centrum Kotliny Jeleniogórskiej, w pobliżu drogi łączącej Jelenią Górę z Karpaczem oraz niedaleko popularnego hotelu i restauracji Chata za Wsią.
zaprojektowane drogowskazy i ich lokalizacja: Proponuje się ustawić dwa drogowskazy przy szosie Jelenia Góra–Karpacz: pierwszy przy stacji benzynowej, drugi przy zajeździe Chata za wsią; kolejny zaś tuż pod wzgórzem – na ścieżce, którą przebiega szlak zielony.
źródła:

literatura
Siegfried Beck: Der Kreuzberg bei Erdmannsdorf, „Der Wanderer im Riesengebirge“ 1912, R. 32, nr 12, s. 180–181.
Theodor Donat: Erdmannsdorf. Seine Sehenswürdigkeiten und Geschichte von… stellv. Vorsitzenden des Riesengebirgs-Vereins, Hirschberg in Schlesien 1887, s. 162.
Romuald M. Łuczyński: Rezydencje magnackie w Kotlinie Jeleniogórskiej w XIX wieku, Wrocław 2007, s. 119–120.
Tadeusz Steć: Sudety Zachodnie, cz. 1, Warszawa 1965, s. 80.
Marek Staffa (red.): Słownik geografii turystycznej Sudetów, t. 4: Kotlina Jeleniogórska, Wrocław 1999, s. 283–284.
Emil Pyzik, Sylwester Urbański (oprac.): Zabytki gminy Mysłakowice. Dawniej i dziś, Jelenia Góra 2007, s. 25.

strony internetowe

http://dolny-slask.org.pl/560370,Myslakowice,Krzyzowa_Gora_443_m_n_p_m.html
http://karkonoszetraper.keed.pl/rudawy/Myslakowice/krzyzowa/krzyzowaFOTO.htm
http://www.youtube.com/watch?v=Jp6IWWGk1Io
http://www.youtube.com/watch?v=96SQv3sJA9c
http://www.myslakowice.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=23:4-mysakowice–krzyowa-gora–witosza–61-km-&catid=3&Itemid=9

Opracował: Ivo Łaborewicz
www.zapomnianepunkty.karr.pl